ျမန္မာနုိင္ငံ ႏွင္႔ Federalism

1.Federalism ကို ဘယ္လိုနားလည္ပါသလဲ?
2.နိုင္ငံတစ္ခုနွင့္ Federal ဘယ္လိုပတ္သက္ေနပါသလဲ?
3. ျမန္မာနိုင္ငံနွင့္ Federalism ဘယ္လိုေဖာ္ေဆာင္ေနျကျပီး၊ Federalism လမ္းျပေျမပံု အရ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဉ္ကို ဘယ္သူေတြက ပါပတ္သက္ေနပါသလဲ?
1.  Federalismကိုဘယ္လိုနားလည္ပါသလဲ? 21ရာစုမွာFederalဆိုတဲ့စကားလံုးကိုတြင္တြင္က်ယ္က်ယ္အသံုးျပု ေနတာကိုအားလံုးသိရွိျပီး  ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေလကို ဉာဏ္မီသေလာက္ အက်ယ္ဖြင့္ဆိုရမယ္ဆိုရင္ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ဌာန္းခြင့္၊ အခြင့္အေရး၊ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈစတဲ့ အခ်က္ေတြနဲ့ ေပါင္းစပ္ထားတာျဖစ္ျပီး၊ အားလံုကို ျခံု ငံု ျပီးေျပာျပရမယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ျကမၼာကိုဖန္တီေရးပင္ ျဖစ္တယ္လို ယူဆမိပါတယ္။ ဥပမာ Federal ကို ေဆြးေနြးတဲ့ အခါမွာ ခြဲထြက္ခြင့္ ဆိုတဲ့ ေခါင္စဉ္ေအာက္ကို ဆြဲမသြင္းမီဖို့ ဂရုျပု ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ခြဲထြက္ခြင့္ ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဉ္ေအာက္ကို ဆြဲထည့္ ေနျကတာေျကာင့္ မဆင္မေျပမႈေတြ ပဋိပကၡေတြဟာ မျဖစ္သင့္ဘဲနဲ့ ျဖစ္ေနတာကို လည္း အားလံုးသိရွိျပီးျဖစ္ပါတယ္။ Federal ဖြဲ့စည္းပံုကို သိသာေစတဲ့ ဥပမာေလးကို တင္ျပရလွ်င္ ေက်းရြာတစ္ခုကို နိုင္ငံ တစ္ခုအေနနဲ့ ျမင္ျကည့္လိုက္ပါ။ ေက်းရြာမွာ အုပ္ခ်ု ပ္ ေနတဲ့ အုပ္ခ်ုပ္ေရးမႉ းကို နိုင္ငံရဲ့ သမၼတလို ျမင္လိုက္ျပီးေတာ့ ေက်းရြာမွာ ရွိတဲ့ အိမ္ေထာင္ဦးစီးေတြကိုေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ ေဒသရဲ့ ဝန္ျကီးခ်ုပ္ ျဖစ္တယ္လို ေတြးျကည့္လိုက္ပါက အလြန္ထိေရာက္မယ္လို့ ယူဆထားပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တင္ျပျခင္တာကေတာ့ ဝန္ျကီးခ်ုပ္လို့မွတ္ယူထားတဲ့ အိမ္ေထာင္ဦးစီးရဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို အုပ္ခ်ုပ္ေရးမႉ းေတြက ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ လို့မရတာနဲ့ ကိုယ့္ျကမၼာ ကိုယ္ဖန္းတီးေရး ကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ေဆာင္ခြင့္ ရွိေနတာကို သိရွိေစလိုတာပါ။ ဒါဟာလည္း Federal ရဲ့ အေျခခံျဖစ္ပါတယ္လိုယူဆထားပါတယ္။2.ျမန္မာနိုင္ငံနွင့္ Federal ဘယ္လိုပတ္သက္ေနပါသလဲ?ျမန္မာနိင္ငံအေနျဖင့္ယခုအခ်ိန္မွား တိုင္းရင္းသား ေတြဖက္ကေန တင္ျပလာတဲ့ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးကို ေထာက္ျပလာျကပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြကလည္း ပင္လံုကတိ၊ ပင္လံု စိတ္ဓါတ္ ဆိုတာေတြကို ေျပာဆိုလာျကပါတယ္။ ေနာက္ဆံုေတာ့ အစိုးရလည္း Federalism ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ကိုယ့္နိုင္ငံနဲ့ ကိုက္ညီနိုင္မယ့္ ျမန္မာစကားလံုးကို အပူတျပင္း ရွားေဖြခဲ့ပါတယ္။  ယခုအခါမွာဆိုရင္ ဒို့နိုင္ငံကို ျပန္လည္ျပီး ဉာဏ္မီသမွ် သံုးသပ္ရမယ္ဆို္ရင္ ခံယူခ်က္ေတြမတူတာ၊ မိမိရဲ့စိတ္ခံစားခ်က္ကို ဦးစားေပးလြန္း တာရယ္ ေျကာင့္ ဤခရီးနီးသလား? လို့ေတာင္ ေမးခြန္းထုတ္စရာေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒို့နိုင္ငံ ရဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ညွ်ိနွိုင္းမႈေတြကို ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံနွင့္ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ့ လိုခ်င္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္ေပးဖို့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆို္င္ရာ လုပ္ငန္းေကာ္မတီ၊ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး ပူးတြဲေစာင့္ျကည့္ ေကာ္မတီေတြနဲ့ လုပ္ငန္းစဉ္လုပ္ေဆာင္ေနတာကို လည္းေတြ့ျမင္နိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အုပ္ခ်ုပ္ေရးအဖြဲ့ မ်ား၏ ေနာက္ဆံုးရည္မွန္ခ်က္ကေတာ ၂၀၂၀ တြင္ NCA- Nationwide Ceasefire Agreement ကို တိုင္းရင္းသား အစုအဖြဲ့မ်ားမွ ဒုတိယအျကိမ္ လက္မွတ္ေရး ထိုးျကရန္ျဖစ္ေနသည္ကို ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံ တတိယအျကီမ္းတြင္ ေခါင္ေဆာင္မ်ား၏ ေျပာျကားခ်က္ အရ သိရွိနိုင္ပါတယ္။3. ျမန္မာနိုင္ငံနွင့္ Federalism ဘယ္လိုေဖာ္ေဆာင္ေနျကျပီး၊ ျငိမ္ခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဉ္၏လမ္းျပေျမပံု က ဘယ္လိုျပ႒ဌာန္းထားျပီး ဘယ္သူေတြက ပါပတ္သက္ေနပါသလဲ?ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဉ္နွင့္ လုပ္ငန္းစဉ္မ်ားကို အမ်ိုးသား ျပနိ္လည္သင့္ျမတ္ေရးနွင့္ျငိမ္းခ်မ္းေရး ဗဟို႒ဌာနမွ လုပ္ေဆာင္ေနျပီး အစိုးရ၊ လွြတ္ေတာ္နွင့္တပ္မေတာ္တို့္အျကား ပြင့္လင္ျမင္သာမႈရွိေစရန္ အတြက္ ၂၀၁၁ မွ ၂၀၁၅ အတြင္း ဦးသိန္းစိန္ ဦးေဆာင္သည္အစိုးရလက္ထက္တြင္ တိုင္းရင္းသား မ်ားအျကား ညွိနွိုင္းေဆာင္ရြက္ ရန္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္မႈ ဗဟိုေကာ္မတီကို ေအာက္ပါတိုင္း ဖြဲ့စည္း ထားပါသည္။

Union Peace-Making Central Committee (UPCC)

1        U Thein SeinChairmanPresident

2        U Nyan HtunMemberVice President

3        Dr. Sai Mauk KhamMemberVice President

4        U Shwe MannMemberPyithu Hluttaw Speaker

5        U Khin Aung MyintMemberAmyotha Hluttaw Speaker

6        Sr. General Min Aung HlaingMemberArmed Forces Commander in Chief

7        Lt. Gen Wai LwinMemberDefense Minister

8        Lt. Gen Thet Naing WinMemberBorder Affairs Minister

9        Lt. Gen Ko KoMemberHome Affairs Minister

10      Dr. Tun ShinMemberAttorney General

11      U Hla TunSecretaryPresident’s Office MinisterUnion

Peace-Making Working Committee (UPWC)

1                    U Aung MinTeam LeaderVice Chairman –UPWC

2                    U Thein ZawMemberVice Chairman-UPWC

3                    Lt. Gen. Thet Naing WinMemberUnion Minister

4                    U Khin YiMemberUnion Minister

5                    U Thein HtayMemberUnion Minister

6                    Lt. Gen. Myint SoeMemberMilitary (Army)

7                    Lt. Gen. Khin Zaw OoMemberMilitary (Army)

8                    Lt. Gen. Ye AungMemberMilitary-Judge Advocate General

9                    U Tun Tun OoMemberDeputy Attorney General

10               U Saw Htun Mya AungMemberMP, Amyotha Hluttaw

11               Daw Mi Yin ChanSecretaryMP, Pyithu Hluttaw

Union Peace-Making Working Committee (UPWC)

1                    U Aung MinTeam LeaderVice Chairman –UPWC

2                    U Thein ZawMemberVice Chairman-UPWC

3                    Lt. Gen. Thet Naing WinMemberUnion Minister

4                    U Khin YiMemberUnion Minister

5                    U Thein HtayMemberUnion Minister

6                    Lt. Gen. Myint SoeMemberMilitary (Army)

7                    Lt. Gen. Khin Zaw OoMemberMilitary (Army)

8                    Lt. Gen. Ye AungMemberMilitary-Judge Advocate General

9                    U Tun Tun OoMemberDeputy Attorney General

10               U Saw Htun Mya AungMemberMP, Amyotha Hluttaw

11               Daw Mi Yin ChanSecretaryMP, 

Pyithu HluttawMyanmar Peace Center (MPC)

1                    U Tin Maung ThannTechnical Team Member-UPWC

2                    Hla Maung ShweTechnical Team Member-UPWC

3                    U Kyaw Soe HlaingTechnical Team Member-UPWC

4                    Dr. Kyaw Yin HlaingTechnical Team Member-UPWC

5                    Dr. Min Zaw OoTechnical Team Member-UPWC

6                    U Aung Nai OoTechnical Team Member-UPWC

7                    U Nyo Ohn MyintTechnical Team Member-UPWC

8                    U Ti Ha Myo NyuntTechnical Team Member-UPWC

9                    Dr. Salai Ngun Cung LianTechnical Team Member-UPWC

10               U Kyaw TinTechnical Team Member-UPWC

11               Dr. Rebecca TinTechnical Team Member-UPWC